NL  |  FR

De luis van kop tot knijptangetje


Er zijn heel veel soorten luizen, maar slechts drie ervan komen bij de mens voor: de hoofdluis, de luis op kleding of lichaamsluis en de schaamluis.
Hoofdluizen zijn enorm klein en vallen dus nauwelijks op. Mannetjesluizen meten 1,5 tot 5 mm, terwijl de vrouwtjes nooit groter worden dan 4 mm.
Neen, luizen zijn kleine insecten zonder vleugels. Ze behoren tot de klasse van de geleedpotigen en zijn dus verwant met duizendpoten, spinnen en kreeften.
Luizen kunnen, in tegenstelling tot wat velen denken, niét springen. Ze bewegen zich wel enorm snel voort en kunnen bij ‘haar-haar-contact’ vlot een nieuwe drager vinden.
Een luis heeft drie paar poten die elk voorzien zijn van ‘knijptangetjes’. Daarmee hechten ze zich vast in het haar en kunnen ze zich heel snel voortbewegen.
Luizen leven bij voorkeur in een temperatuur van 28°C tot 33°C en een vochtigheid van 70 tot 90%. Ze houden niet erg van verandering: bij grote schommelingen in de temperatuur of de vochtigheid, zoals bij koorts of zweten, verlaten luizen hun gastheer of –vrouw en gaan ze op zoek naar een ander slachtoffer.
Door bloed te eten van haar gastheer of -vrouw. Met haar zuigsnuit prikt ze door de hoofdhuid en zuigt ze zijn bloed op.
Luizen zijn in feite gezelschapsdieren, die houden van hun gezin. Bovendien kunnen ze niet zonder het bloed van hun gastheer. Afhankelijk van de omstandigheden sterft een luis tussen een paar uur en enkele dagen nadat hij van zijn gastheer wordt verwijderd.
Luizen zijn doorzichtig, maar worden roodbruin na elke maaltijd. Daardoor zijn ze nog moeilijker te vinden.
Luizen voeden zich met het bloed van hun gastheer. Alleen zo kunnen ze overleven. Daarvoor gebruiken ze hun kleine zuigsnuit, waarmee ze het bloed uit de hoofdhuid van de gastheer zuigen.
Niet zo lang. De meeste luizen worden nooit ouder dan 40 dagen. Maar dat betekent niet dat ze geen kwaad kunnen aanrichten. Uit 1 koppel luizen kunnen in 3 maanden tijd meer dan 125.000 nieuwe luizen worden voortgebracht!
Meestal zijn ze gewoon vervelend. Ze verspreiden geen ziekten, maar door voortdurend krabben kan de huid worden verwond en kunnen infecties ontstaan.
En of. Luizeneitjes worden neten genoemd. Vrouwtjesluizen kunnen tot 10 neten per dag leggen, en dat gedurende 20 tot 30 dagen.
Neten zijn witgrijsachtig van kleur en zijn gemiddeld 0,8 mm lang en 0,3 mm breed. Door middel van een soort lijm blijven ze kleven aan het haar. Na 8 tot 10 dagen komen de jonge luisjes uit de neten tevoorschijn. Ze zijn kleiner dan 1 mm en wegen nauwelijks een milligram.